کد خبر: 29352تاریخ انتشار : ۲۱:۳۹:۰۲ - یکشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۴

سرعت گیر یا نفس گیر؟

خیابان های شهر به عنوان  بدنه زندگی شهری حکم شریان های خون رسانی را دارند که شهروندان همانند قطرات حاوی اکسیژن برای زنده ماندن خود وشهر در آن رفت و آمد میکنند. به گزارش بهجت نیوز ؛ خیابان هایی که چنین نقش حساس و حیاتی را ایفا می نمایند قطعا باید از نظر زیبایی بصری […]

خیابان های شهر به عنوان  بدنه زندگی شهری حکم شریان های خون رسانی را دارند که شهروندان همانند قطرات حاوی اکسیژن برای زنده ماندن خود وشهر در آن رفت و آمد میکنند.

به گزارش بهجت نیوز ؛ خیابان هایی که چنین نقش حساس و حیاتی را ایفا می نمایند قطعا باید از نظر زیبایی بصری و راحتی عبور و مرور دارای شرایط ویژه ای باشند و زندگی شهری نیز با دارا بودن تنش های فراوان نیازمند فراهم آوری وسایط و شرایط آرامش و آسایش برای مردم می باشد.

عوامل متعددی در وجود آرامش در خیابان ها دخالت دارد که رعایت قوانین و حقوق شهروندی ،عرض مناسب خیابان ها ، سلامت سطح سواره رو و زیبایی های بصری از جمله این موارد می باشند. شهر فومن دارای خیابان های چندگانه با شکل و شمایلی مختلف است که گاها این موارد در آن رعایت و در مواردی نیز رعایت نشده است.

شهردرای فومن به عنوان مرجع حفظ و نگهداری میراث زیبایی شهر و آرامش زندگی در آن، مدتی می باشد که کارهای جدید و روزمه آور را به حفظ وضع موجود و ترسیم برنامه های زیربنایی و آینده محور ترجیح داده است و این لنج  کماکان در دریای روزمرگی خود ، روزگار می پیماید و یقینا اگر این لنج کسب درآمد پایدار و تعامل با مسئولین بلند پایه را بر نگزیند، احتمال به گل نشینی آن زیاد می شود.

حال اگر سوای انجام اقدامات روزمره خود به فکر ورود سرمایه از خارج شهر و کشور به فومن باشند و سیما و صندوق پس انداز آن را به یک شهر مدرن و پردرآمد تری مبدل نمایند قطعا این لنج فومنی به کشتی خوشبختی تبدیل و در دریایی بیکران سعادت موج شکن خواهد بود.

برای رسیدن به موارد فوق قطعا دانش در کنار تعهد و درس گیری از تجربه حداقل ترین و مبتدی ترین عنصری  است که باید آن را در اختیار داشت.مع الاسف برای دفعات متعدد شاهد بی برنامگی و فقدان مدیریت بر بعضی از جوانب و امور در شهرداری بوده ایم و بررسی این موضوع نیز در حال حاضر هدف نگارنده نمی باشد.

در هفته اخیر یک پدیده نوظهور و انسان ساخت در شهر موجب اتصال تماس های مکرر از سوی همشهریان به حقیر و دیگر اصحاب زحمتکش رسانه شد و آن چیزی جز ظهور پدیده ای به نام سرعت گیر؛ نفس گیر نبود.این سرعت گیر در ساعات اولیه تولدش اگر جان شخصی را نگرفته باشد ، قطعا نفس از او گرفته است.

سرعت گیری که با هیچگونه استاندارد ارتفاعی و عرضی و علامت هشداری بنا شد تا در شروع بازدهی خود،ایجاد ضرر را بجای بازدهی برای موتورسیکلت ها و خودروهای سبک وسنگین عبوری به همراه داشته باشد و آماج تماس های مکرر تلفنی را روانه تلفن های همراه مسئولین و رسانه های شهر کند.

سرعت گیر عجیب الخلقه خیابان آیت الله کاشانی سرانجام با پیگیری های مکرر مردم و رسانه ها و درخواست و انتقاد ها در گروه های اینترنتی و مجازی عمر خود را رو به زوال دید و جمع آوری شد تا به دید مردم و گفته متخصصین امر،شهردای متحمل ضرر مالی حدود ۱.۵ میلیون تومانی شود.

هنگامی که برای ساخت سرعت گیر ، متریال یا مواد های مختلفی از جمله پلاستیکی که درصد خطا در ساخت کمتر است وجود دارد ، چگونه شهردرای از سرعت گیر آسفالتی که  درصد اشتباه در آن بالا و اشتباه در نحوه  ساخت آن،موجب هدر رفت  و همرهنگی آن با جاده موجب ایجاد خطا دید راننده می شود استفاده می نماید؟!

سرعت گیر آسفالتی را غیرمعمول نمیدانیم،اما اگر از این مواد روان ، بدون وجود قالب استفاده شود یقینا نمود چندانی نخواهد داشت و بهتر است از پلاستیکی که قبل از نهایی شدن محل نصب, میتوان آن را براحتی جا بجا کرد تا بهترین محل برای نصب پیدا شود و بر خلاف آسفالت و سیمان کمتر به تعویض و تعمیر نیاز پیدا میکند و در نتیجه کم هزینه تر است و یا حتی در فصل بارش برف که سرعتکاه ها یکی از مشکلات برای عبور برفروب هستند, پروسه نصب آسان نوع پلاستیکی این امکان را فراهم می آورد که برداشته شوند و بعدا دوباره سر جای خود قرار بگیرند بهره گیری شود.

 مدیران شهرداری و شورای شهر فومن بارها از نداری و عدم وجود منابع مالی برای خدمات رسانی به شهر و شهروندان گله کرده اند،اکنون چه کسی پاسخگو هدر رفت اینگونه هزینه ها خواهد بود؟؟؟!!!

آیا در این مواقع که سرمایه ها به راحتی اتلاف میشوند، تاخیر در پرداخت حقوق کارگرانی که بیشترین زحمات نگهداری شهر برگردن آنها می باشد قابل تامل و تاسف نیست؟؟؟!!!

همانطور که میدانید آسفالت سخت در مجاورت با گازویئل نرم میشود و می توان  به راحتی آن را برداشت کرد و گاها مجدد مورد استفاده قرار داد. شهرداری برای تخریب این سرعت گیر راحت ترین و مخرب ترین راه، یعنی تخریب با لودر را برگزید تا برای ترمیم لکه باقی مانده یک لایه آسفالت دیگر باهزینه جدید را پخش نماید.

در ادامه برای بررسی و پیشنهاد رفع اینگونه معضلات در شهر به برررسی مواردی می پردازیم تا شاید  این پدیده ترافیکی به درستی جای خود را در شهر باز نماید.

به همین بهانه، در مرقومه ذیل تفقدی به تفاوت سرعت گیرها با سرعت کاه ها،  تاریخ شکل گیری،اصول ساخت و نصب،معایب و مزایای سرعت کاه ها میزنیم.

بر طبق گزارش نیویورک تایمز در ۷ ژوئن ۱۹۰۶ میلادی اولین سرعت گیر دنیا در نزدیکی محل عبور عابرین پیاده در خیابانی با حداکثر سرعت ۵۰km/h در چتم ایالت نیوجرسی نصب شد و حدود ۱۲cm ارتفاع داشت. براساس اعلام انجمن مهندسین حمل و نقل نیز ، اولین سرعت گیر قاره سبز  در سال ۱۹۷۰ میلادی در شهر دلفت هلند مورد استفاده قرارگفت.

در کنترل ترافیک ، سرعت گیر و سرعت کاه دو موضوع جدا از یکدیگر می باشند و هریک دارای تعاریف مجزایی می باشند که شاید تا امروز کمتر به آن توجه شده است و در بندهای زیر به آن می پردازیم:

سرعت گیر به عنوان یک ابزار برای کنترل سرعت وسایط نقلیه مورد استفده قرار میگیرد و براساس استاندارد های موجود، بلند ترین نقطه آن باید دارای ۷ تا ۱۰ cm ارتفاع و ۳۰cm طول و به اندازه عرض گذرگاه،دارای عرض باشد.

سرعت گیرها را معمولا درمحل هایی مورد استفاده قرار میدهند که سرعت وسایل نقلیه در آن از ۱۵ km/h تجاوز نمی کند و مراکز خرید و پارکینگ های عمومی بهترین نقاط برای استفاده از سرعت گیرها هستند و استفاده این ابزار در معابری که محل گذر وسایل عمومی و شخصی می باشند اقدامی منقوص است و موجب بروز اشکال در عبور و مرور خواهد شد.

سرعت کاه یا سرعت گیر ملایم؛ ابزاری دیگری است که دارای ارتفاع ۷cm تاcm 10 و عرضی به اندازه عرض خیابان می باشد و طولی به بزرگی ۳.۵m تا ۴.۲m دارد و گاها طول اینگونه سرعت کاه ها به ۷m نیز می رسد که در این مواقع آن را جدول سرعت می نامند.

در سال های اخیر در صورت نیاز در شهرها و جاده ها ،مناطق و معابر مسکونی شهری و برون شهری برای عدم تجاوز سرعت خودرو ها از ۳۰ km/h ، سرعت کاه ها را مورد استفاده قرار می دهند.

در مورد مکان و نقاط استفاده این پدیده ترافیکی بحث های بسیاری وجود دارد که باید به این نکته اشاره کرد که نصب سرعت گیر در کلیه معابر به غیر از پارکینگها وجهه اصولی ندارد اما سرعت کاه میتواند با رعایت شرایط و ضوابطی خاص در آن مناطق نصب شود.

سرعت گیر و یا سرعت کاه ها معمولا راحت ترین و ارزان ترین ابزار برای کنترل سرعت خودرو ها هستند که مدیران شهری از آن بهره می برند. سرعت گیر و یا سرعت کاه ها هرگز مطلقا عامل کنترل سرعت نیستند و شاید بتوانند گاها نقش یک بازدارنده را در کنترل ترافیک بازی کنند؛ اکثر افراد نیز فرهنگ سازی و اعمال قانون را در کنار ایجاد سرعت کاه ها(نه سرعت گیرها) ترجیح میدهند.

محل نصب سرعت گیرها  مستلزم رعایت قوانین و شرایطی است که محل نصب و خود سرعت گیر باید حائز شرایط قانونی و اصولی باشد.

بر طبق تحقیقات بعمل آمده ، سرعت گیر و یا سرعت کاه ها در محل هایی که مدارس و رفت و آمد های فردی و نقلیه ای در آن زیاد است نصب میگردند که در بعضی مناطق ایران و به طبع شهر فومن مدیران شهرداری این سرعت کاه هارا  ابزار جدا نشدنی از خود میدانند و همانند نقل برسر هرکوچه و خیابانی می پاشند.

   این ابزار کنترل و کاهنده شتاب ترافیک، در برخی از کشورهای آمریکایی و اروپایی جهت مهار سرعت مورد استفاده قرار میگیرد که  تعداد دفعات استفاده از این ابزار در فومن مهم و قابل تامل است.

سرعت گیر های قارچ گونه درکنار ضررهایی که به آرامش رانندگان خودروها فائق می آورند ، بیشترین صدمات را در خدمات رسانی دستگاه های عمومی و خدمات رسان همانند هلال احمر و اورژانس و آتش نشانی به مردم وارد می نمایند که بارها کاهش سرعت این وسایل خدمات رسان مرگ انسان و ضرر های مالی و جانی فراوانی را پدید آورده است. این مورد به راحتی در مسیر منتهی به بیمارستان فومن قابل رویت می باشد که یک آمبولانس حمل مصدوم بد حال برای رسیدن به بیمارستان باید حدود ۶ سرعت گیر را باید پشت سر بگذارد.

با تعاریف و توضیحات فوق قطعا طرفداران سرعت کاه ها بیشتر از سرعت گیر ها هستند. اگر این ابزار به درستی و با ضوابط های خود نصب شود همزمان در کنارکاهش ضرر های مالی،جانی وترافیکی می تواند امنیت ترافیکی را به خیابان ها بازگرداند.

در تمامی اقدامات انسانی یقینا معایب و محاسنی وجود دارد که بهترین کار، کثرت سود در آن است که در این مجال را مغتنم شمرده و معایب و مزایایه سرعت کاه هارا بر اساس بررسی ها بیان مینمایم:

مزایا:

– بر اساس بررسی ها، ایجاد سرعت کاه ها  ارزان ترین و سهل ترین روش برای کنترل سرعت وسایل نقلیه می باشند.

-  در مناطق مسکونی سرعت کاه ها امنیت ساکنان خصوصا کودکان را افزایش میدهند.

–  اگر سرعت کاه ها طبق ظوابط ساخته شوند موجب کاهش حجم بارترافیک خواهد شد.

-  سرعت کاه ها تصادفات را تا ۱۳ درصد کاهش داده اند.

–  سرعت کاه ها میتوانند محلی مناسبی برای عبور عابران پیاده باشند.

معایب:

– سرعتکاه ها به دلیل مجبور کردن رانندگان به ترمزهای ناگهانی و امکان برخورد اتومبیل پشتی, معابر هارا خطرناک تر میکنند.

-  سیستم فرمان و جلوبندی و ترمز ماشین را دچار نقص میکند.

– هر سرعت گیر حدود ۱۰ ثانیه زمان خدمات رسانی دستگاه های امدادی و خدمات رسان و امنیتی را کاهش میدهد.

– رانندگانی که عادت به رانندگی با سرعت بالا دارند به این ابزار توجهی ندارند و به سرعت بالا خود ادامه میدهند.

– سرعت گیر ها خطرات جدی تری را برای راکبین موتور سیکلت و دوچرخه رقم میزنند.

– اگر سرعت کاه ها حفظ  و نگه داری نشوند خطر آفرین خواهند شد.

– افزایش مصرف سوخت و آلودگی صوتی از دیگر معایب این ابزار کنترل ترافیکی است.

-  سرعت گیرها به جهت نیاز به ترمز وسایل نقلیه، موجب پخش ذرات آزبست موجود در لنت ترمز  در فضا می شوند.

– خودرو های شاسی بلند (SUV) توجهی به سرعت گیرها ندارند.

معمولا برای ساخت سرعت کاه ها مکان استقرار و ابعاد تشکیل آن را مورد مطالعه قرار میدهند و قبل از هرچیزی باید توجه داشت که سرعت کاه و یا سرعت گیرها   آرام ساز ترافیکی تلقی میشوند و در کشور های توسعه یافته از این روش فقط در معابر محلی  و یا در مقابل مدارس و مراکز آموزشی یا مراکز خاص مشابه استفاده می شود که در بعضی از مناطق ایران به علت فرار از مسئولیت، آینده نگری و فرهنگ سازی این پدیده را ارجح تر از همه امور دانسته و آن را مورد استفاده قرار میدهند.

نصب سرعتکاه ها از شرایط و ضوابط اصولی پیروی می نمایند که بسیاری از این موارد در شهرهای پیشرفته دنیا به شرایط قانونی تبدیل شده که لازمه نصب سرعتکاه کسب موارد ذیل می باشد:

- صرفا خیابانها و مناطق مسکونی محلی مناسب برای نصب این ابزار هستند.

– سرعتکاه فقط در زمانی مورد استفاده قرار میگیرند که دیگر هیچگونه از روش های کنترل سرعت مانند تابلو و علائم هشدار دهنده کارساز نباشند.

– نصب سرعت کاه ها تنها در خیابانهای مسکونی که روزانه کمتر از ۲۵۰۰  و بیشتر از ۱۰۰۰ وسیله نقلیه از آنها عبور میکنند مجاز است.

–  نصب سرعتکاه در خیابانهایی که دارای یک خط عبوری در هر جهت حرکت هستند و تابلوی محدودیت سرعت ۴۰km/h دارند، امکان پذیراست.(سرعتکاه با طول های بیشتر میتواند در خیابان های با سرعت ۵۰km/hنیز نصب شود.

– سرعت گیر و سرعت کاه نباید در معابر دارای  شیب  بیش از ۸% در صد نصب شود.

– سرعتکاه در خیابانی که به عنوان مسیر عبور کامیون ،  کامیونت  یا مسیر حمل ونقل عمومی شناخته میشود نصب نمی گردد.

-ایجاد سرعتکاه در خیابانهایی که مسیر اولیه و اصلی رفت وآمد وسایل نقلیه اورژانسی هستند و بنابر تشخیص متخصصین باعث تاخیر غیر قابل قبول در سرویس دهی این وسایل میشوند ممنوع است.

– استفاده از این ابزار در خیابانهایی که محل استقرار نیروهای پلیس, امداد, آتش نشانی و موارد اورژانسی دیگر هستند ممنوع است.

– بدلیل تامین امنیت, این ابزار در خیابانهایی که طبق تایید متخصصین از طول و عرض مناسب و دید کافی از فاصله دور برخوردار نباشد و همچنین دارای پیچ و خم زیاد و شیب نامناسب باشند نصب نمیشود.

– سرعتکاه ها برای نصب نیاز به موافقت کتبی ۱۰۰% صاحبین املاک(۱ رای به ازای هر مالک) و ۶۷% ساکنین(۱رای به ازای هر واحد مسکونی) خیابان محل نصب دارند.

– علائم هشدار دهنده که به راننده وجود سرعتکاه و همچنین سرعت عبور از آنها را اعلام کند باید در فاصله مناسب قبل از شروع  سری سرعتکاه ها نصب شوند.

–  سرعت کاه نباید در خیابانهای بن بست با طول کمتر از۲۵m  نصب شود.

– طول خیابان محل نصب باید حداقل  ۲.۲۵km باشد.

سرعت کاه ها را معمولا طبق پیروی از مطالب فوق مورد استفاده قرار می دهند که در اکثر موارد شاهد این می باشیم که سرعت گیر و سرعت کاه در فومن تعریف خاصی ندارد و به اشتباه مرتبا به جای یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرند.سرعت کاه موافقینی نیز دارند که آن را برای حل مشکل سرعت زیاد رانندگان ، مثبت ارزیابی میکنند.اما این رضایت دال بر این نمی باشد که استفاده سرعت کاه در آن مکان تامین رضایت تمامی افراد شهر و همان محل را کرده باشد.

با مرور موارد فوق براحتی میتوان نتیجه گرفت که در شهر فومن  نصب سرعتگیرها و سرعتکاه ها طبق استانداردها صورت نمیگیرد. نصب این ابزار نه تنها در بسیاری اماکن و معابر ضرورتی ندارد بلکه گاها باعث ایجاد مشکل برای شهروندان, ساکنین, شهرداری و همچنین سایر ارگانهای خدمت رسان میگردد.  نتیجه دیگر اینکه, غیر از محل و شرایط نصب, در شهر فومن خود سرعتگیرها و سرعتکاه ها هم از لحاظ مواد تشکیل دهنده, ابعاد و… نیز به صورت استاندارد ساخته نمیشوند که این مساله در بسیاری موارد خود به تنهایی این ابزار را به ابزاری نا مفید تبدیل میکند.

اگر شهرداری فومن مایل به استفاده از سرعت گیر آسفالتی می باشد و این نوع سرعت گیر برای آن مقرون به صرفه تر است بهتر است تا با ساخت قالبی که شرایط و اندازه های استاندارد را فراهم میکند،سرعت کاه ها و نه سرعت گیرها را در شهر ایجاد نماید  تا شاهد گله مندی همشهریان و ضرر های مالی شهردرای نباشیم.

یادداشتی از عرفان منصوریان

  1. متن زیبا و کاملی بودو تشکر از نویسنده محترم و سایت بهجت نیوز.
    البته یک سئوال اساسی را باید بررسی کرد و ان اینکه مسئولان شهری چه دلایل زود گذر و سطحی برای اینکار خود دارند، ساختن سرعت گیر ها و سرعت کاه های غیرمجاز به چه دلیل است و ایا سرعت کاه هایی که در کشورهای دیگر جاگذاری می شود مثل کشور ما اینقدر هزینه بر هستند؟